ERZURUM

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında altmışıncı sırada yer alan Erzurum ili, Türkiye´nin az gelişmiş illerinden biridir. 2001 yılı itibarıyla İl´in GSYİH´ sinin sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 66,6´hk pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, tarım (yüzde 24,1) ve sanayi (yüzde 9,3) sektörlerinin izlediği görülmektedir. Bununla birlikte 1987-2001 döneminde tarım yüzde 0,2 ile büyüyen sektör olurken, sanayi (yüzde -0,2) küçülmüştür.

Erzurum ilinde, çalışma sonuçlarına göre "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı", "mobilya imalatı; başka yerde sınıflandırılmamış diğer imalatlar" ile "kimyasal madde ve ürünlerin imalatı" sektörleri öne çıkmaktadır.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı sektörü; TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) göstergeleri, özel sektör işgücü verimliliği, İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri ve ihracat il içi yüzde göstergelerinde öne çıkmıştır. GSİS ve verimlilik grafikleri incelendiğinde, sektör il içinde öne çıkarken, il sektörel payının, Ülke içindeki payından düşük olduğu görülmektedir. Alt sektörler itibarıyla ele alındığında ise, unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünleri sektörlerinin dışında, hayvancılığa bağlı olarak "süthane isletmeciliği ve peynir üretimi" ve "çiftlik hayvanları için hazır yem imalatı" sektörleri de önemli bir konuma sahiptir.

Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı; GSİS göstergelerinde öne çıkmıştır. GSİS grafiğine göre il´de, Türkiye ortalamasının üstünde olan tek sektör ağaç sektörüdür. "İnşaat kerestesi ve doğrama imalatı" önemli alt sektör olarak gelişmiştir.

Mobilya imalatı; başka yerde sınıflandırılmamış diğer imalatla; GSİS göstergelerinde öne çıkan diğer bir sektör olmuştur. "Diğer mobilya imalatı" ile "mücevherat ve başka yerde sınıflandırılmamış ilgili eşyaların imalatı" sektörleri bu sektörü öne çıkaran alt sektörlerdir.

İl´in ihracatı düşük olmasına rağmen kimyasal madde ve ürünleri imalatı; ihracat göstergelerinde öne çıkmıştır. GSİS verilerine göre il´de sektör oldukça gerilerde yer alırken, ihracatta birinci sıraya yerleşmiştir. Sektörde, "Diğer inorganik ana kimyasal maddelerin imalatı" ve "sabun ve deterjan ile temizlik ve cilalama maddeleri imalatı" önemli alt sektörlerdir.

Madencilik sektörü değerlendirmeler sonunda ilk sıralarda yer almamakla birlikte, İl´de özel sektör işgücü verimliliğinde birinci sırada, Türkiye ortalamasının ise oldukça üstündedir.

İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihlerinde; hayvancılık, balık ve su ürünleri, gıda ürünleri ve içecek imalatı ve tarım öne çıkmıştır. Tercihler tarıma dayalı bir sanayinin geliştirilmesi yönündedir. Ancak, Erzurum il´inde 2000-2004 Döneminde yabancı sermaye ve teşvik yatırımı gerçekleşmemiştir.


ERZURUM İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

2 Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden benzeri malzemelerden, örülerek yapılan eşyaların imalatı

3 Mobilya imalatı; başka yerde sınıflandırılmamış diğer imalatlar

4 Kimyasal madde ve ürünlerin imalatı

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı