Nakdi sermaye artışına sağlanan kurumlar vergisi avantajı hakkında genel tebliğ

Tarih 16 Şubat 2016
Kategori Mali Ajanda
Okunma Sayısı 105

NAKDİ SERMAYE ARTIŞINA SAĞLANAN KURUMLAR VERGİSİ AVANTAJI HAKKINDA GENEL TEBLİĞ:

1. YASAL DÜZENLEME İLE İLGİLİ HATIRLATMA:
Bilindiği üzere, 6637 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen hükümler ile;
1 Temmuz 2015 tarihinden geçerli olmak üzere, (finans, bankacılık ve sigortacılık sektörlerinde
faaliyet gösteren kurumlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri hariç) sermaye şirketlerinin ilgili hesap
dönemi içinde tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarındaki nakdi sermaye
artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı
üzerinden TC Merkez Bankasınca anılan yıla ilişkin en son açıklanan “Bankalarca açılan TL cinsinden
ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı” dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin
sonuna kadar hesaplanan tutarın %50’sinin kurumlar vergisi matrahından indirilebilme imkanı
getirilmiştir.
Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak 30 Haziran 2015 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar
Kurulu Kararı ile yukarıda yeralan oranla ilgili aşağıdaki belirlemeler yapılmıştır:
1.1.Mevcut Orana İlaveler:
*Payları borsada işlem gören halka açık sermaye şirketlerinden indirimden yararlanılan yılın son
günü itibariyle Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş nezdinde borsada işlem görebilir nitelikte pay olarak
izlenen payların nominal tutarının ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış
sermaye oranı
%50 ve daha az olanlar için 25 puan;
%50 ve üzerinde olanlar için 50 puan;
*Nakdi artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait
makine teçhizat, bu tesislerin inşaasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması
durumunda yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere 25 puan;
ilave indirim oranı belirlenmiştir.
1.2.İndirim Oranının “%0” Sıfır Uygulanacağı Şirketler ve İşlemler:
*Gelirlerinin %25 veya daha fazlası şirket faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve personel
istihdamı suretiyle yürütülen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz kar payı, kira
lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketlerinde;
*Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak
paylarından oluşan sermaye şirketlerinde;
*Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan
kısmına tekabül eden tutarla sınırlı olmak üzere;
*Arsa ve arazi yatırımı yapan sermaye şirketlerinde arsa ve arazi yatırımına tekabül eden tutarla
sınırlı olmak üzere;
indirim oranı %0 olarak belirlenmiştir.
1.3.İndirim Hesaplamasında Dikkate Alınmayacak Sermaye Artırımları:
* Nakit dışındaki varlık devirlerinden (örneğin; pay senedi, tahvil, bono gibi kıymetlerin sermaye
olarak konulması gibi) kaynaklanan sermaye artışları,
* Birleşme, devir ve bölünme işlemlerine taraf olmalarından sermaye artışları,
* Bilançodaki öz sermaye kalemlerinin sermayeye eklenmesinden kaynaklanan sermaye artışları,
* Ortaklar veya (örtülü sermaye maddesinde tanımlanmış olan) ortaklarla ilişkili olan kişilerce kredi
kullanılmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımları,
* Bilanço içi kalemlerin birbiri içinde mahsubu şeklinde gerçekleştirilen sermaye artışları
indirim hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.
2. GENEL TEBLİĞ (SERİ NO:9) VE KONU HAKKINDAKİ GÖRÜŞÜMÜZ:
Bu defa; Gelir İdaresi Başkanlığının web sitesinde yayımlanmak üzere Resmi Gazeteye gönderildiği
belirtilen Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri
No: 9)’de söz konusu indirimin uygulanmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Genel Tebliğ sirkülerimizin son bölümünde mevcuttur.
Burada, indirim uygulaması ile ilgili bazı hususlara dikkatinizi çekmek istiyoruz:
2.1. İndirim Uygulaması Hakkında Bazı Notlar:
İndirim uygulamasına 1 Temmuz 2015 ve sonrasında tescil edilen sermaye artışları yada şirket
kuruluşları dahildir.
TC Merkez Bankasının web sitesinde de ilan edilen indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan
“Bankalarca Açılan Kredilere Uygulanan Ağırlıklı Ortalama Faiz Oranları”ndan “Ticari Krediler (TL
Üzerinden Açılan) (Tüzel Kişi KMH ve Kurumsal Kredi Kartları Hariç)” faiz oranı dikkate alınacaktır.
(2015 yılı için bu oran % 14,65 tir.İndirim oranı ise bu oranın yarısı olan % 7,325 olmaktadır)
Sermaye ödemesi tescilden önce yapılmışsa tescil tarihinden, tescil tarihinden sonra ödeme
yapılmışsa ödeme tarihinden itibaren indirim hesaplaması yapılacak olup, sermaye azaltımı
yapılmadığı yada indirim uygulaması dışında tutulan haller gerçekleşmediği sürece sonraki yıllarda
da indirimden yararlanılmasına devam olunacaktır. (İlk yıldaki hesaplama ay sayısı dikkate alınarak
yapılacak olup, sonraki yıllarda –şartlar ihlal edilmediği sürece- tam yıl olarak hesaplanan tutar
üzerinden indirim hesaplanacaktır) Sermaye taahhütünün fiilen banka hesabına yatırılması şarttır.
Son geçici dönemi hariç geçici vergi dönemlerinde bu indirimden yararlanmak mümkün değildir.
Sadece, bir önceki sene kazanç yetersizliği nedeniyle yararlanılamayan indirim tutarı bir sonraki
sene geçici vergi dönemlerinde indirim konusu yapılabilecektir.
Kazanç yetersizliği nedeniyle yararlanılamayan tutar herhangi bir endeksleme yapılmaksızın
sonraki dönemde indirim konusu yapılabilecektir.
İndirimden yararlanan kurumlar, kurumlar vergisi beyannamesinin ekinde yer alan indirimle
ilgili eki dolduracaklardır. Öte yandan; taahhüt edilen sermaye artırımı tutarının nakit olarak
şirketin banka hesabına fiilen yatırıldığına ilişkin olarak bu işlemleri içeren ve ilgili banka şubesi
tarafından onaylanmış banka hesap özetini kağıt ortamında veya elektronik ortamda ilgili
dönem kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde kurumlar vergisi yönünden bağlı
oldukları vergi dairelerine ibraz etmeleri gerekmektedir.
Sermaye artışından sonra sermaye azaltımı yapılması halinde azaltılan tarihte azaltılan tutarla
sınırlı olmak üzere indirim hakkı kaybedilmektedir. Öte yandan, sermaye artışından önce azaltım
yapılması halinde de daha sonra yapılacak artışın azaltılan tutara isabet eden bölümü kadar tutar
üzerinden indirim hesaplanamayacaktır.
2.2. İndirim Uygulaması Hakkındaki Tereddütlerimiz:
İndirim uygulamasında son derece dikkatli ve tedbirli hareket edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.
Zira, getirilen bazı sınırlamalar indirim uygulayan şirketleri ileride olası bir vergi incelemesinde zor
duruma bırakabilir. Bununla ilgili görüşlerimiz aşağıda belirtilmiştir:
*Ortaklar ve ilişkili kişilerce kredi kullanmak veya borç alınmak suretiyle gerçekleştirilen sermaye
artışları indirime girmemektedir. Bu durumun her zaman net ve tam olarak tespiti yapılamayabilir.
Örneğin; sermaye artışına katılan ortak kurumdaki genel mahiyetteki borç artışları bu açıdan ne
şekilde değerlendirilecektir? Tebliğdeki örnekten, borcun geri ödenmesinden itibaren indirim
uygulamasına başlanabileceği anlamı çıkabilmektedir.
*Artırılan nakdi sermayenin başka şirketlere sermaye olarak konulan veya kredi olarak kullandırılan
kısmına tekabül eden tutarda da indirim söz konusu değildir. (Sadece ilişkili kişi ya da kurum değil,
bütün kişi ve kurumlara kredi verilmesi) İndirimden yararlanan şirket sonraki yıllarda bir başka
şirkete iştirak ettiğinde yada iştirak etmiş olduğu bir şirketin sermaye artışına katıldığında indirim
tutarının buna göre revize edilmesi gerekecektir. Öte yandan, sermaye artışından sonra şirket borç
para vermişse bu alacak (yada mevcut alacaklardaki artış) da bu şekilde alacak olarak kaldığı sürece
indirim dışında tutulacaktır. Bu borç verme işleminin kapsamı nasıl tespit edilecek, mevcut
alacaklardaki artışın konuyla ilgili bağlantısı nasıl sağlanacaktır? Bizce bu bölüm de yoruma açıktır.
Öte yandan, şirketin bütün bu işlemleri sermaye artışından sonraki süreç içinde takip etmesi
gereklidir.
*Sermaye artışından sonra arsa ve arazi alınırsa bunlara isabet eden tutarlar da indirim dışında
tutulacaktır. Bu hususun da takibi gereklidir. Ancak, yatırım teşvik belgesi kapsamında arsa arazi
alınıyorsa, bir aşağıdaki düzenlemeden hareketle bunlarda böyle bir sınırlama olmadığı anlamı
çıkarılabilir diye düşünmekteyiz. Bu hususunda da açıklığa kavuşturulması gerekir.
*Nakdi artırılan sermayenin, yatırım teşvik belgeli üretim ve sanayi tesisleri ile bu tesislere ait
makine teçhizat, bu tesislerin inşaasına tahsis edilen arsa ve arazi yatırımlarında kullanılması
durumunda yatırım teşvik belgesinde yer alan sabit yatırım tutarı ile sınırlı olmak üzere indirim
oranı 25 puan artırılarak uygulanacaktır. Tebliğdeki örnekte; sermaye artışından gelen tutar aynı ay
içinde teşvik belgeli yatırıma kullanılmaktadır. Ancak, sermaye artışından gelen paranın hemen
teşvik belgeli yatırıma kullanılması mümkün olmayabilir. İzleyen aylar ya da yıllar içinde para
peyderpey bu yönde kullanılabilir. Bu durumda, nasıl bir hesaplama yapılacaktır?
*Şirket sermaye artışı yaparak indirim uygulamaya başladıktan sonraki yıllarda, indirimin % 0
olarak uygulanacağı aşağıda sayılan hallere dahil olursa o tarihten sonra indirimi uygulamaması
gerekecektir:
“*Gelirlerinin %25 veya daha fazlası şirket faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve personel
istihdamı suretiyle yürütülen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz kar payı, kira
lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketlerinde;
*Aktif toplamının %50 veya daha fazlası bağlı menkul kıymetler, bağlı ortaklıklar ve iştirak
paylarından oluşan sermaye şirketlerinde”
Bu nedenle de, indirim uygulayan şirketin bilanço ve gelir tablosunun bileşimini her yıl kontrol
etmesi gereklidir.
*Sermaye azaltımı halinde azaltılan tutarla sınırlı olmak üzere indirim hakkı kaybedilmektedir.
Kurumlar Vergisi Kanununa uygun şekilde yapılan bölünme ve devir işlemlerinde devir alınan ya da
bölünen kurumda (daha önce yapılmış sermaye artışları nedeniyle) kazanılmış olan hakların
durumuna yönelik açıklama yapılması gerekmektedir.
*Bilanço özkaynak kalemleri içinde yer alan karın sermayeye ilavesi nakdi artış olmadığından
indirim hesaplamasına girmemektedir. Karın önce nakden dağıtılıp hemen arkasından nakdi
sermaye artışı yapılması halinde ise dağıtımdan sonraki bu nakdi artış için indirim uygulanmasına
Madde hükmüne göre bir engel görülmemektedir. Bununla birlikte, vergi incelemelerinde
peçeleme gibi iddialarla bu uygulamaya eleştiri getirilebileceği ihtimali de akla gelmektedir.

SAYGILARIMIZLA.



Sitemizde sunulan özelliklerin ve sitenin işleyişi için bazı çerezlerin kullanılması teknik olarak zorunludur. Diğer bazı çerezler de sitemizi geliştirmek ve bizim tarafımızdan veya yetkili hizmet sağlayıcılarımız tarafından size ilgi alanınıza göre reklamların sunulması amacıyla kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için Gizlilik Politikası, Çerez Politikası ve Aydınlatma metnini inceleyebilirsiniz.